„Zabójca z Gestapo, który żył podwójnie”. Artykuł o takim tytule ukazał się 7 sierpnia 2005 roku w angielskim tygodniku „The Sunday Times”. Tym funkcjonariuszem Gestapo był pochodzący ze Szczytna SS – Sturmbannführer Horst Kopkow.

Dodaj komentarz

Tradycje świąteczne na Mazurach były bogate. Niestety w większości zanikły. Dzisiaj można je poznać tylko dzięki książkom i starym zdjęciom.

Dodaj komentarz

 

Dodaj komentarz

Przed przybyciem Krzyżaków ziemie mazurskie zamieszkiwali Galindowie, będący jednym z plemion pruskich. Wyginęli oni w tajemniczych okolicznościach. Istnieją na ten temat różne legendy a historycy do dziś próbują wyjaśnić tę zagadkę.

Dodaj komentarz

Na uroczystość nadania Środowiskowemu Domowi Samopomocy w Piasutnie imienia Jerzego Lanca

we wrześniu tego roku z Niemiec przyjechał tylko jeden jego syn, Jerzy Lanc junior. Starszy Bogusław zmarł

w 2002 roku. Po ponad siedemdziesięciu latach Jerzy junior ponownie zobaczył miejsce, gdzie pracował

i zmarł jego ojciec.

Dodaj komentarz

1 września 1939 roku 7 – letni Jerzy Lanc junior miał po raz pierwszy iść do polskiej szkoły. Wybuch wojny sprawił, że rozpoczął naukę w szkole niemieckiej. Cała rodzina po przegranej przez Niemcy wojnie musiała wyjechać z Polski. Nikogo nie interesował fakt, że ojciec rodziny stracił życie, czuwając nad krzewieniem polskości.

Dodaj komentarz

1 marca 1932 roku w domu na Łęgu koło Piasutna znaleziono martwego Jerzego Lanca, nauczyciela jedynej szkoły polskiej na Mazurach. Przyczyną śmierci był ulatniający się tlenek węgla. Okoliczności nigdy nie wyjaśniono. Lanc miał zaledwie 31 lat. Wdowa, Anna Ernestyna, musiała teraz sama zająć się wychowaniem 2,5 – letniego syna Bogusława oraz kolejnego dziecka, które dopiero było w drodze.

Dodaj komentarz

Wiosną tego roku niespodziewaną wizytę w Piastunie złożyła rodzina Jerzego Lanca, przedwojennego nauczyciela polskiej szkoły w tej wsi, jedynej takiej na całych Mazurach. Wśród gości był Jerzy Lanc junior, syn tragicznie zmarłego nauczyciela. Paradoks historii sprawił, że członkowie rodziny mieszkają w Niemczech. Jak do tego doszło?

Dodaj komentarz

Niewiele brakowało, aby nieczynny kościół ewangelicki w Nowym Dworze popadł w kompletną ruinę. Dzięki staraniom mieszkańców i księdza Jana Suwały, ówczesnego proboszcza w Jedwabnie, świątynię uratowano i przejęto na cele kultu rzymskokatolickiego.

Dodaj komentarz

„Krzyżacy” Sienkiewicza cieszyli się sporym zainteresowaniem czytelników. Polskie organizacje

w Szczytnie rozprowadzały powieść nawet w czasach III Rzeszy, dopóki tego nie zabroniono. Nakręcony na podstawie książki w 1960 roku film odniósł ogromny sukces. Już wkrótce w Muzeum Mazurskim w Szczytnie będzie można oglądać wystawę poświeconą filmowym „Krzyżakom”.

Dodaj komentarz

Skoro wiemy już jak wyglądał zamek krzyżacki w Szczytnie, to wypadałoby udać się do Spychowa, aby zobaczyć włości Juranda. Po pół godziny jazdy dociera się do jego rzekomego gniazda. Spychowo to miejscowość urokliwa i atrakcyjna turystycznie. Jednak Sienkiewicz pisał w swej powieści o fikcyjnym Spychowie a dzisiejsze Spychowo w jego czasach nazywało się ... Pupy.

Dodaj komentarz

Spora część „Krzyżaków” rozgrywa się na zamku w Szczytnie. To tutaj obserwujemy nieszczęsną wyprawę Juranda po swe dziecko, tutaj też Zygfryd de Löwe planuje i realizuje swą zemstę. W filmie możemy nawet podziwiać okazały szczycieński zamek, za który w rzeczywistości służył filmowcom zamek w Malborku. A jaki naprawdę był zamek w Szczytnie?

Dodaj komentarz

Aktor Michał Pluciński, odtwarzający w „Krzyżakach” rolę biskupa Mikołaja Kurowskiego, stojącego na czele poselstwa króla polskiego do wielkiego mistrza, wcześniej zagrał w innym filmie związanym ze Szczytnem. Był to najbardziej antypolski film w historii. Nosił tytuł „Heimkehr” – „Powrót do ojczyzny” i został nakręcony na polecenie Josefa Goebbelsa w latach 1940 – 1941. Głównym miejscem zdjęć do tego filmu były Chorzele.

Dodaj komentarz

Jurand ze Spychowa to legendarny bohater literacki. Równie barwny jest życiorys aktora Andrzeja Szalawskiego, odtwarzającego tę postać

w filmie „Krzyżacy”.

Dodaj komentarz

Wielki mistrz Konrad von Jungingen umierając miał przestrzegać dostojników krzyżackich przed wyborem na wielkiego mistrza swego brata Ulryka, nazywając go głupcem. Jednak krzyżackie elity były już zdecydowane na wojnę z Polską oraz Litwą i poparły dążącego do niej Ulryka von Jungingena.

Dodaj komentarz

Henryk Sienkiewicz, tworząc postacie rycerzy zakonnych, korzystał z krzyżackich kronik i opracowań pruskich historyków. Możemy w nich odnaleźć Krzyżaków, którzy stanowili pierwowzory bohaterów powieści. Pisarz czasem wykorzystywał tylko ich imiona, a czasem umieszczał jako autentyczne postacie historyczne.

Dodaj komentarz

100 lat temu, w 1910 roku, w ramach obrony przed germanizacją, powołano w Szczytnie Mazurski Bank Ludowy. Miał uniezależnić Mazurów od niemieckich instytucji finansowych.

Dodaj komentarz

Wszyscy pamiętamy komtura Zygfryda de Löwe z filmu „Krzyżacy”, który twardo i okrutnie rządził na szczycieńskim zamku. W rzeczywistości Szczytno nigdy nie miało komtura.

Dodaj komentarz

Zarówno w powieści Sienkiewicza, jak i w opartym na niej filmie, mówi się o Mazurach, jako na wpół pogańskim plemieniu. Jednakże w czasach, gdy rozgrywa się akcja „Krzyżaków” nie istniały jeszcze nawet pojęcia Mazur i Mazurów. Sienkiewicz przeniósł po prostu XIX – wieczne polskie informacje o Mazurach w średniowiecze, co w żaden sposób nie pokrywało się z rzeczywistością.

Dodaj komentarz

Dzięki miejskim inwestycjom Szczytno wypiękniało. Niestety w zakresie historii miasta i jego promocji tą drogą w ostatnim dwudziestoleciu nie zrobiono praktycznie nic. Dowodem na zupełną indolencję w tej materii są obchody rzekomego „650 – lecia lokacji Miasta Szczytno”.

Dodaj komentarz